Φύλλο Εργασίας 2Γ

Φύλλο Εργασίας 2Γ

1.        Δείτε με προσοχή την μπροστινή όψη του αγγείου (Louvre G 482), διαβάστε το σχετικό λήμμα και διερευνήστε τη σχέση της σκηνής που απεικονίζεται με την ομηρική αφήγηση. Ειδικότερα, προβληματιστείτε στα ακόλουθα ερωτήματα κρατώντας σημειώσεις:

α)    Ποια είναι η κεντρική φιγούρα στο μέσο της σύνθεσης; Πώς θα περιγράφατε τη στάση της;

β)    Ποια είναι τα υπόλοιπα πρόσωπα; Με ποια σειρά τα τοποθετεί ο αγγειογράφος, και γιατί; Υπάρχουν πρόσωπα που δεν αναγνωρίζουμε;

2.        Να αναζητήσετε στην εικονογραφική βάση δεδομένων άλλες σκηνές θρήνου. Σε ποιες σκηνές έχει την ίδια στάση το κεντρικό πρόσωπο; Για ποιο λόγο κάθε φορά; Τι συμπεραίνετε για το μοτίβο του θρήνου;

Να κατατάξετε τα ευρήματά σας χρονολογικά (με υπερσύνδεσμο για καθεμιά σκηνή), κάνοντας ταυτόχρονα παρατηρήσεις για την εξέλιξη της αγγειογραφικής τεχνικής (διαβάστε τα κείμενα: "Η αρχή του μελανόμορφου ρυθμού στην Αττική" και "Η αρχή του ερυθρόμορφου ρυθμού") και για την πρόσληψη του μύθου. Μπορείτε να κρατήσετε σημειώσεις στον ακόλουθο πίνακα.

Αγγείο	εποχή	παρατηρήσεις

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1.

α) Στο κέντρο είναι ο Αχιλλέας που θρηνεί τον Πάτροκλο. Κάθεται σε καρέκλα, τυλίγεται με τα ρούχα του καλύπτοντας το πρόσωπό του.

β) Τα υπόλοιπα πρόσωπα είναι: Θέτιδα, Νηρηίδες, Αχιλλέας. Στην παράσταση υπάρχει ένας ηλικιωμένος άνδρας άγνωστος, που πιθανότατα είναι θεός.

2.

Σκηνή	εποχή	παρατηρήσεις
(Brussels A 1035)	αρχαϊκή, 6ος αι. π.Χ. (570 π.Χ.)	Παρατηρούμε τον Αχιλλέα πεσμένο στο κρεβάτι του σε βαθιά λύπη, με το χέρι στο μέτωπο, να ακούει τα παρήγορα λόγια των συμπολεμιστών και της μητέρας του. Ψηλά κρέμονται τα νέα όπλα που του έφτιαξε ο Ήφαιστος. Αυτή η σκηνή θρήνου του Αχιλλέα δεν είναι ίδια με εκείνη του αγγείου Louvre G482, αφού εδώ ξαπλώνει, δεν καλύπτει το πρόσωπό του αλλά δείχνει το πένθος με την κίνηση του χεριού του στο μέτωπο. Μελανόμορφη όλπη.
(Hamilton Gavin)	18ος αι. μ.Χ. (1760-3)	Ο Αχιλλέας θρηνεί πάνω από το νεκρό σώμα του Πατρόκλου (δεν θρηνεί καθιστός). Στα σκούρα χρώματα του πίνακα ξεχωρίζει το νεκρό σώμα του Πατρόκλου, γιατί είναι το μοναδικό φωτεινό σημείο. Το σώμα του Πατρόκλου εμφανίζεται εδώ και σε κανένα άλλο έργο. Και τα πρόσωπα θρηνούν πάνω σε αυτό, δείχνοντας έτσι περισσότερο πόνο και στεναχώρια. Ελαιογραφία (λάδι σε μουσαμά).
(Banks Thomas)	18ος αι. μ.Χ. (1778)	Η Θέτιδα (μαζί με τις Νηρηίδες) βγαίνει από τη θάλασσα για να παρηγορήσει τον γιο της και να θρηνήσει τον Πάτροκλο. Προσέχουμε πως ο Αχιλλέας βρίσκεται σχεδόν ξαπλωμενος φορώντας ελάχιστα ρουχα, και με το δεξί του χέρι κάνει μια χειρονομία που δείχνει τον πόνο του. Μαρμάρινο ανάγλυφο.
(Ge, Nikolai)	19ος αι. μ.Χ. (1855)	Εδώ ο Αχιλλέας θρηνεί πάνω από το σώμα του νεκρού φίλου του. Ένας κατακόκκινος χιτώνας καλύπτει τη γύμνια του. Από πίσω του θρηνεί έντονα ένας πολεμιστής με περικεφαλαία (θα μπορούσε να είναι ο Αντίλοχος, που έφερε το νέο του θανάτου του Πάτροκλου). Ελαιογραφία (λάδι σε μουσαμά)
Διαπιστώνουμε πως σε κάθε εποχή ο καλλιτέχνης αποδίδει διαφορετικά το πένθος και τον θρήνο. Στην αρχαιότητα εικονίζεται μόνο ο Αχιλλέας που δεν υποφέρει τον θάνατο του φίλου του, παρά την παρηγοριά της μάνας και των φίλων του. Στη νεότερη εποχή οι ζωγράφοι προτιμούν να απεικονίζουν και τον νεκρό Πάτροκλο, για να γίνει πιο συγκινητική η στιγμή του θρήνου.