Φύλλο Εργασίας 1Β

Φύλλο Εργασίας 1Β

1.      Δείτε προσεκτικά την μπροστινή όψη και οπίσθια όψη του αγγείου (Louvre G 482). Τι νομίζετε ότι απεικονίζεται σε καθεμιά όψη; Ένας εκπρόσωπος από καθεμιά ομάδα να προτείνει προφορικά την εκδοχή της ομάδας του στην ολομέλεια της τάξης.

2.      Το αγγείο (Louvre G 482) είναι κρατήρας. α) Μπορείτε να βρείτε την ετυμολογία της λέξης «κρατήρας»; β) Γνωρίζετε (ή μπορείτε να υποθέσετε) σε τι χρησίμευε ένα τέτοιο αγγείο; Σημειώστε τις προτάσεις σας.

α)

β)

3.      Αφού επισκεφτείτε την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη «Μνημοσύνη», να αναζητήσετε στον Συμφραστικό πίνακα λέξεων τον τύπο κρατηρ*.

Στα αποτελέσματα της προηγούμενης αναζήτησής σας εμφανίζονται αποσπάσματα αρχαίων κειμένων που συνοδεύονται από νεοελληνική μετάφραση. Η ομάδα Α΄ θα αναλάβει τα δύο πρώτα κείμενα, η ομάδα Β΄ το τρίτο και το τέταρτο, η ομάδα Γ΄ τα δύο τελευταία. Η αποστολή σας είναι:

α) να εντοπίσετε την πρόταση στην οποία εμφανίζεται ο τύπος που μας απασχολεί,

β) να βρείτε την αντίστοιχη νεοελληνική μετάφραση.

Αφού μελετήσετε τα σχετικά κείμενα και τις μεταφράσεις τους, μπορείτε να τροποποιήσετε (αν χρειάζεται) τις υποθέσεις που κάνατε στη δραστηριότητα 1.

4.      Να αναζητήσετε τον τύπο κρατηρ* στην Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας των H.G. Liddell & R. Scott και να διαβάσετε προσεκτικά το λήμμα «κρᾱτήρ».

5.      Αφού μεταβείτε στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα, να αναζητήσετε στα Λεξικά τη σημασία της λέξης «κρατήρας» στα νέα ελληνικά, πληκτρολογώντας τον τύπο κρατηρ*. Έπειτα, να επιλέξετε «Αποστολή στα Σώματα» (κειμένων) και να διαβάσετε τις εμφανιζόμενες καταγραφές σε επίπεδο συμφραζομένων. Τι διαπιστώνετε σχετικά με τη σημασία της λέξης στα νέα ελληνικά; Ειδικότερα: α) Επιβιώνει σήμερα η σημασία την οποία είχε η λέξη στην αρχαιότητα; β) Πώς νομίζετε ότι προέκυψε η σημασία την οποία έχει σήμερα η λέξη «κρατήρας»; Κρατήστε σημειώσεις στον ακόλουθο πίνακα.

α)

β)

6.      Οι αρχαίοι Έλληνες έπιναν «οἶνον». Γιατί σήμερα εμείς μιλάμε για κρασί, και όχι για οίνο; Να καταγράψετε τις υποθέσεις σας.

7.      Να αναζητήσετε στα Λεξικά της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα τη λέξη κρασί και να μελετήσετε το ετυμολογικό μέρος του λήμματος. Μπορείτε να επισημάνετε την ετυμολογική συγγένεια των λέξεων «κρασί» και «κρατήρας»;

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

2.

α) Η λέξη κρατήρας προέρχεται από το ρήμα "κρατώ". Ονομάζεται έτσι, γιατί το κρατούσαν από τα δύο χερούλια.

β) Μετέφεραν με αυτό νερό, κρασί. Το χρησιμοποιούσαν σε γιορτές, σε τραπέζια και σε άλλες χαρούμενες καταστάσεις.

5.

α) Στις μέρες μας η λέξη κρατήρας δεν έχει την ίδια σημασία με αυτήν που είχε στην αρχαιότητα.

β) Η σημασία την οποία έχει σήμερα η λέξη προέκυψε από την ομοιότητα του αγγείου και των υφαιστείων ως προς το σχήμα.

6.

Οι αρχαίοι έπιναν κεκραμένο οίνον. "΄Οπως και στο "νεαρό ύδωρ" έμεινε το νερό, έτσι και από το κεκραμένο οίνο έμεινε το κεκραμένο > κρασί.

7.

Φαίνεται πως προέρχονται από το ίδιο ρήμα (κεράννυμι).